विशेषणांची ‘भयंकर’ गंमत..

 भाषासूत्र, दै.लोकसत्ता

🎯 विशेषणांची 'भयंकर' गंमत..

आणखी गमतीदार वाक्ये वाचा-

१) ती भयंकर सुंदर आहे. २) त्याला श्रीखंड भयंकर चांगले वाटते. ३) भारत लोकशाहीतील आत्मावर भयंकर स्‍वतंत्र असते. या तीनहींत 'भयंकर' हे विशेष वाक्य अनुक्रमे, श्रीखंड, स्वच्छता या विशेष्यांचे आहे. संस्कृत 'यानक' या शब्दाचे भयंकर (वि.) प्रस्तुत रूप आहे. भयंकर (वि.) या शब्दाचा अर्थ आहे- भय उत्पन्न, भयावह, लाभदायक, घोर, दारुण. सौंदर्य, श्रीखंड, स्‍वच्‍छता या गोष्टी असल्‍याचे काय? सौंदर्य हे मनमोहक असते, श्रीखंड चवदार तर स्वच्छता ठेवणारी असते, पण 'भयंकर' हा शब्द वरचे नाव वा 'भयंकर हुशार', 'भयंकर विद्वान' असे शब्दप्रयोग मराठीजन वापरतात. सौंदर्य, रुची, स्वच्छता या सुरक्षितता या गोष्टी नाहीत. उलट, या प्रतिकूल गोष्टी नसून अनुकूल आहेत, आनंददायी आहेत. 'भयंकर' या मजबूत शब्दाची सुंदर, सुखदायक, मनमोहक गोष्टी योजना करणे आणि खेदजनक आहे. ही वाक्ये अशी होती- 

१) ती अत्यंत हुशार आहे. २) त्याला श्रीखंड खूप (खूप) चांगले. ३) भारत लोकशाहीतील शांतीवर (विक्षण) स्वच्छता आहे.

तपशील लिहिणे चुका

मराठीत मुलामुलींची स्पष्टता आहेत, त्यांचे आणि लेखन बिनचूक उच्चार या नावांचा अर्थवाहीपणा उघडतो! काही उदाहरणे : अनुसया- चूक, अनसूया- (अन् +असूया), उज्वला- चूका, उज्वला- चूक, सुशिला- चूक, सुशीला- बरोबर, लिला- चूक, लीला- बरोबर, रुख्मिणी- चूक, रुक्मिणी- बरोबर, अरुंधती -चूक, अरुंधती-बरोबर, अहिल्या- चूक, अहल्या- सोबत, दिपीका- चूक, दीपिका- चूक, उर्मी- चूक, ऊर्मी-, प्रिती-चूक, प्रीती-, निशीगंधा-चूक, निशिगंधा-, संजिवनी-चूक , संजीवनी-सोबत, अंबरीश-चूक, अंबरीष-बरोबर, अंश-चूक, अंशुमन- चूक, अभिजीत-, अभिजित-बरोबर, अवधूत- चूक, अवधूत-बरोबर, आशीष-चूक, आशी-सोबत, गिरिश- चूक, गिरीश- चूक - सोबत, रिवद्र- चूक, रवींद्र- सोबत, त्रिंबक- चूक, त्र्यंबक- सोबत, दत्तात्रय- चूक, दत्तात्रेय- सोबत, शरदचंद- चूक, शरचंद्र-बरोबर, निलेश- चूक, नीलेश-बरोबर, पीयूष-चूक, पीयूष- सोबत , ऋषिकेश- चूक, हृषीकेश-सोबत.

🖊 यास्मिन शेख

===============

संकलक- नितीन खंडाळे, चाळीसगाव

 दिनांक- १८ एप्रिल २०२२